Prijs: Hoeveel kost het écht om een vloer te laten leggen?

Hoeveel kost een nieuwe vloer laten leggen? Onderstaande tabel geeft je een beeld van de prijs, troeven en prijsbepalende factoren voor verschillende soorten vloeren.

Soort vloerPrijsbepalende factorenTroevenRichtprijs per m2 (inclusief plaatsing, exclusief btw) zonder breekwerken
TegelsMateriaal, formaat, vorm en legpatroonVeel mogelijkheden, relatief onderhoudsvriendelijk en hygiënisch€ 55 – 90
Keramische tegelsFormaat, legpatroon, voegtype en tegelkwaliteitSlijtvast, waterbestendig en onderhoudsvriendelijk€ 60 – 100
NatuursteenSteensoort, dikte, afwerking en legwijzeNatuurlijk en veelzijdig materiaal, troeven afhankelijk van steensoort€ 90 – 140
FineerparketDikte van de toplaag, houtsoort in de toplaag en kernsamenstellingBudgetvriendelijk en stabieler alternatief op massief parket€ 65 – 100
Massief parketHoutsoort, dikte, legwijze en legpatroonWarm, comfortabel en natuurlijk€ 85 – 130
LaminaatSlijtklasse toplaag, kernsamenstelling en legwijzeBudgetvriendelijk, vlotte plaatsing en keuze uit tal van imitatielooks (met structuur)€ 30 – 50
PvcLegwijze, dikte en uitvoeringBudgetvriendelijk, onderhoudsvriendelijk en keuze uit veel uitvoeringen € 40 – 75
VinylUitvoering en legwijzeBudgetvriendelijk, snel te plaatsen, keuze uit tal van designs en kleuren€ 30 – 60
GietvloerType gietvloer en aantal lagenStrak, naadloos en egaal resultaat, onderhoudsvriendelijk en hygiënisch€ 80 – 120
BetonvloerAfwerking betonlaagStoer en industrieel, veel afwerkingsmogelijkheden€ 95 – 140
TapijtMateriaal, dikte, poolhoogte en legwijze (spannen of verlijmen)Warm, zacht, knus en akoestisch en thermisch isolerend€ 30 – 55

Laat je de oude vloer eerst verwijderen of aanpassen? Dan komen er extra kosten bij kijken:

WerkenNodig als…Richtprijs per vierkante meter (exclusief btw)
Oude vloerbekleding uitbreken en afvoerenOude vloer niet stabiel of vlak genoeg is, je andere vloerwerken laat uitvoeren, of je de opbouwhoogte wil beperken€ 15 – 30
Chape uitbreken en afvoerenOude chape niet in goede staat verkeert, of je andere vloerwerken laat uitvoeren€ 20 – 35
Nieuwe chape stortenOude chape werd verwijderd€ 20 – 35
Tussenvloer plaatsenExtra isolatie of stabilisatie, of om de draagkracht te vergroten€ 35 – 70
Oude tegelvloer egaliserenOude tegelvloer niet egaal genoeg is voor nieuwe vloerbekleding€ 15 – 30

Bovenstaande prijzen zijn indicatief. Ze geven je een goed beeld van de mogelijke kosten voor het leggen en renoveren van vloeren in België. In de praktijk beïnvloeden heel wat factoren het uiteindelijke factuurbedrag. Het tarief van de vakman, de staat van de vloer, de omvang van het project en zelfs de regio waar je woont, kunnen de prijs mee beïnvloeden.

Vloer laten leggen door een specialist?
Deel je aanvraag snel en eenvoudig met erkende vloerders in je regio
arrow Ontvang gratis en vrijblijvende offertes op maat

Welke vloer laten leggen? Overzicht mogelijkheden in 5 categorieën

De ene vloer is de andere niet. We delen de meest populaire vloersoorten op in 5 overzichtelijke categorieën:

  • Tegels en natuursteen: robuust en onderhoudsvriendelijk
  • Parket en hout: warm, comfortabel en natuurlijk
  • Laminaat, pvc en vinyl: budgetvriendelijk en veelzijdig
  • Gietvloeren en beton: strak, naadloos en hygiënisch
  • Vast tapijt: zacht, isolerend en geluiddempend

Hieronder lees je alles over de kenmerken, troeven, toepassingen en aandachtspunten van elke categorie.

1. (Keramische)  tegels en natuursteen

Tegel- en natuursteenvloeren zijn bijzonder stevig, druk- en krasbestendig, en al bij al vrij onderhoudsvriendelijk. De precieze eigenschappen van de vloer hangen natuurlijk grotendeels af van het soort tegel of soort natuursteen dat je laat leggen. 

Je hebt de keuze uit ontzettend veel soorten tegels en verschillende natuursteensoorten. Denk aan porseleinen en keramische tegels of cementtegels, en vloeren in marmer, graniet of kwartsiet. Voor een mix van de 2 kies je voor natuurstenen vloertegels.

Zowel natuurstenen als betegelde vloeren zijn eerder kil. Gelukkig kun je beide vloersoorten probleemloos combineren met vloerverwarming.

Toepassingen

Natuurstenen en betegelde vloeren zijn over het algemeen erg goed bestand tegen vocht. Je vindt zulke vloeren dan ook vaak terug in badkamers en keukens.

Poreus natuursteen en, in minder mate, kalkhoudend natuursteen zijn minder goed bestand tegen vocht.

Tegels en natuursteen zijn daarnaast goed bestand tegen intensief gebruik. In een inkomhal, moderne woonkamer of zelfs buitenshuis, op het terras, vormen tegels en natuursteen duurzame, krasvrije vloeren.

Aandachtspunten

Tegels en natuursteen laat je bij voorkeur enkel op een vlakke en stabiele ondergrond leggen. Kies je voor tegels? Dan besteedt de vloerder extra aandacht aan het voegwerk.

Kalkhoudende natuursteensoorten, zoals blauwe hardsteen, kunnen niet tegen zuren. Gebruik voor het onderhoud milde, niet-bijtende reinigingsmiddelen.

Een moderne grijs met witte keuken met keukeneiland. De keuken heeft een tegelvloer met marmeren natuurstenen tegels. Op de grijze houten aanrechtblokken liggen witte natuurstenen aanrechtbladen.

2. Parket en houten vloeren

Parketvloer en houten vloeren ogen én voelen warm aan. Perfect voor ruimtes met een uitnodigende, natuurlijke look. Je hebt ook hier heel wat opties:

  • Massief parket: een vloer bestaande uit massief houten planken.
  • Samengesteld, gelaagd of fineer: vloeren bestaande uit een kern van bijvoorbeeld houtvezel, afgewerkt met een massief houten toplaag.
  • Houtsoorten: van Europese hardhoutsoorten en zachte houtsoorten tot tropische hardhoutsoorten.
  • Opties voor elk budget: denk aan budgetvriendelijk grenenhout of luxueuze houtsoorten zoals wengé en mahonie.

Er zijn ontzettend veel soorten hout. Niet elke houtsoort is geschikt voor elke toepassing. In vochtige ruimtes kies je bijvoorbeeld best voor een stabiele, waterbestendige houtsoort. Verduurzaamd Europees hardhout of tropisch hardhout zijn daar de beste opties. Je vloerspecialist helpt je bij je keuze.

Toepassingen

Parketvloeren zijn geschikt voor nagenoeg elke ruimte. Zelfs in de badkamer kan een hardhouten vloer tientallen jaren meegaan, mits correcte houtsoort, afwerking en goed onderhoud. Je vindt houten vloeren voornamelijk terug in woon- en slaapkamers, maar ook in de eetkamer, een thuiskantoor of zelfs de keuken komt een houten vloer perfect tot zijn recht.

Aandachtspunten

Kies je voor hout? Dan kies je ook voor wat onderhoud. Hout is een levend materiaal, dat periodiek behandeld en beschermd dient te worden. Zeker massief houten parketvloeren vergen wat onderhoud: behandel ze periodiek met lak, beits, olie of vernis.

Liever geen of minder onderhoud? Kies dan voor fineer, of zelfs laminaat met houtlook.

Tot slot spelen houtkwaliteit, plaatsingstechniek én onderhoud een enorme rol in de levensduur van een houten vloer. Hoe beter het hout, hoe nauwkeuriger de vloerder te werk gaat en hoe beter je de vloer onderhoudt, hoe langer die meegaat.

Houten vloer laten leggen?
Vind de juiste vloerder voor jouw project

Plaatsing

Houten vloeren worden, grofweg, op 2 manieren geplaatst:

  • Verlijmd. De specialist verlijmt de vloer op de ondervloer. Perfect geschikt voor verwarmde vloeren.
  • Zwevend. Een vlottere plaatsingstechniek, waarna je de vloer (bijvoorbeeld voor een verhuis) vrij gemakkelijk weer kunt verwijderen.
Een oranje opgerolde yogamat ligt op een houten parketvloer. De ruimte heeft grote, hoge ramen die doorlopen tot op de vloer.

3. Laminaat, pvc en vinyl

Laminaat, pvc en vinyl zijn de beste keuze voor wie een onderhouds- én budgetvriendelijke vloer wenst. De plaatsing verloopt vlot en je hebt (ook met een beperkt budget) de keuze tussen tal van kleuren, designs en uitvoeringen.

  • Laminaat bestaat uit een kern van, bijvoorbeeld, houtvezels, afgewerkt met een toplaag die voorzien wordt van een design (en textuur) naar wens. Een populaire optie is laminaat met houtlook en -structuur.
  • Pvc vloeren bestaan meestal uit stroken of tegels die met een kliksysteem aan elkaar gelinkt worden.
  • Vinyl is een soepel soort kunststof dat zacht aanvoelt en meestal op rol geplaatst wordt. 

Toepassingen

Laminaat, vinyl en pvc zijn verkrijgbaar in allerlei uitvoeringen, waardoor voor elke ruimte wel een oplossing te vinden is

Aandachtspunten

Je legt vinyl, pvc en laminaat bij voorkeur op een goed geëgaliseerde ondergrond. Let bij de materiaalkeuze op de waterbestendigheid, akoestische isolatie en slijtklasse.

Een vloerspecialist kleeft smalle stroken vinyl met houtlook op een voorbereide ondervloer. Hij draagt een korte grijze werkbroek.

4. Gietvloeren en beton(look)

Gietvloeren betonnen of betonlook vloeren winnen de laatste jaren sterk aan populariteit. De vloeren worden gegoten, wat steeds zorgt voor een strak, egaal en volledig naadloos eindresultaat.

Je hebt de keuze uit tal van kleuren, materialen, afwerkingen en uitvoeringen

Toepassingen

Een strakke gietvloer is perfect voor elk soort ruimte. Met de juiste afwerking geldt hetzelfde voor betonnen vloeren. 

Vooral in moderne en minimalistische woningen zijn gietvloeren en betonvloeren erg in trek.

Epoxy of andere vloer laten gieten?
Vind gespecialiseerd vloerders in je regio
arrow Ontvang offertes op maat

Aandachtspunten

Kies je voor een betonnen vloer? Houd er dan rekening mee dat ruw beton een poreus materiaal is en vrij veel onderhoud vergt. In woningen kiest men daarom voor bewerkt beton, zoals gepolierd beton. Gepolierde betonvloeren zijn niet poreus, en dus beter bestand tegen vocht en vuil.

Voorts geldt voor zowel betonnen vloeren als gietvloeren dat:

  • Het plaatsen wat langer duurt, omdat de vloer in meerdere lagen gegoten wordt
  • De ondergrond stabiel, scheurvrij en goed geëgaliseerd moet zijn
  • Lokale herstellingen vaak opvallen in de vloer
  • Een correcte, professionele plaatsing een absolute must is voor een net eindresultaat
Een moderne luxueuze eetkamer met bar en open keuken. De epoxy vloer bestaat uit door elkaar lopende oranje, grijze en blauwe vlakken. Tegenover de natuurstenen toog staat een lange natuurstenen tafel met houten stoelen.

5. Vast tapijt 

Vast tapijt is meer dan enkel een knus soort vloerbedekking. Tapijt isoleert – thermisch en akoestisch – en is verkrijgbaar in tal van kleuren, materialen, diktes en poolhoogtes.

Toepassingen

Tapijt is niet geschikt voor vochtige ruimtes: in keukens en badkamers kies je beter voor een ander soort vloerbedekking. In slaapkamers, woonkamers en dressings zorgt tapijt voor extra warmte en comfort.

Aandachtspunten

Tapijt plaats je op een vlakke, droge ondergrond. Tussen tapijt en ondergrond komt meestal een tussentapijt.

Reken daarnaast op regelmatig onderhoud: stofzuigen en van tijd tot tijd een dieptereiniging zijn een absolute must. Let wel: zelfs met regelmatig onderhoud blijft tapijt gevoelig voor vlekken en, bij intensief gebruik, slijtage.

De handen van een baby op een gebroken wit, wollig tapijt.

Andere soorten

Nog enkele leuke vloersoorten:

  • Linoleum, een duurzaam en comfortabel materiaal, verkrijgbaar in allerlei kleuren en designs.
  • Kurk, een isolerend, comfortabel en warm soort vloerbedekking dat je naar wens kunt kleuren.
Erkend vloerder gezocht?
Vind erkende vloerders in jouw regio

Welke soorten vloeren zijn geschikt voor vloerverwarming?

In principe kan, met uitzondering van bepaalde houtsoorten, nagenoeg elke vloer gecombineerd worden met vloerverwarming.

Enkele aandachtspunten:

  • Thermische weerstand. Vloeren met een hoge thermische weerstand remmen de warmteverspreiding van je vloerverwarming.
  • Strakke plaatsing. In de meeste gevallen kies je best voor een vloer die verlijmd wordt op de chape (eventueel met een dunne tussenvloer). Zo zorg je voor een goede warmteverdeling.
  • Verwarmingstemperatuur. Vloerverwarming op lage temperatuur is geschikt voor de meeste vloersoorten. Werkt je vloerverwarming op hoge temperatuur? Let dan goed op de maximale oppervlaktetemperatuur van de nieuwe vloerbekleding. 

Dat terzijde, sommige vloersoorten zijn minder geschikt dan andere:

Zeer geschikt

Keramische tegels, natuursteen en gietvloeren zorgen voor een goede warmteoverdracht. Natuursteen heeft een hoge thermische massa en houdt de warmte goed vast. Gietvloeren zijn dun en zorgen voor een efficiënte warmteafgifte, en keramische tegels warmen snel op.

Geschikt onder voorwaarden

Pvc, vinyl en verlijmd samengesteld parket zijn geschikt voor vloerverwarming, maar onder voorwaarden.

Let met pvc en vinyl op de maximaal toegelaten oppervlaktetemperatuur. Die vloersoorten doen het het best op lage temperatuurverwarming.

Samengesteld of fineerparket is stabieler dan massief parket, maar moet verlijmd geplaatst worden voor een goede warmteoverdracht. Let ook op de uitvoering: niet elk soort fineerparket is geschikt voor verwarmde vloeren.

Niet/minder geschikt

Massief houten vloeren, tapijt en bepaalde soorten fineerparket zijn in mindere mate of zelfs niet geschikt voor vloerverwarming.

Tapijt heeft een sterk isolerende werking, wat de warmteafgifte aanzienlijk beperkt. Toch combineren? Let dan op de warmteweerstand van het tapijt en het ondertapijt.

Massief hout is gevoelig voor temperatuurschommelingen: het hout zet uit en krimpt bij hogere en lagere temperaturen. Bovendien heeft massief hout een sterk isolerende werking, net als tapijt. Een massief parket met dunnere planken uit tropisch hardhout kun je mogelijks wel combineren met vloerverwarming.

Sommige soorten fineerparket hebben een gelijkaardige thermische weerstand als massief hout: enkel uitvoeringen die expliciet bestemd zijn voor vloerverwarming zijn geschikt.

Nieuwe vloer leggen op een oude vloer: wanneer is dat mogelijk?

Als je een nieuwe vloer over een oude vloer wil laten leggen, moet je stilstaan bij vlakheid en stabiliteit van de ondervloer, het type ondervloer en de opbouwhoogte. 

  • Vlakheid. Hoogteverschillen in de oude vloer kunnen de stabiliteit van de nieuwe vloer negatief beïnvloeden.
  • Stabiliteit en staat. Een onstabiele vloer is geen geschikte ondergrond voor nieuwe vloerbedekking. Scheuren, loszittende tegels en andere stabiliteitsproblemen hebben een negatieve invloed op de levensduur en stabiliteit van je nieuwe vloer.
  • Opbouwhoogte. Als je een nieuwe vloer over een oude vloer heen plaatst, wordt de vloer hoger. Hoe dikker de nieuwe vloerbedekking, hoe merkbaarder het effect.
  • Type vloer. Tot slot is niet elk soort vloer compatibel met andere soorten vloeren en plaatsingstechnieken.

Onze tip? Laat je vloerder de aanwezige vloer grondig inspecteren. Hij of zij weet je haarfijn te vertellen wat wel en niet mogelijk is.

Twee vloerders in oranje werkkledij, oranje helmen en werkhandschoenen zijn bezig met het uitbreken van een tegelvloer.

Alternatief: oude vloer uitbreken, nieuwe vloer leggen

Is het niet mogelijk of wenselijk om de nieuwe vloer over de oude vloer heen te leggen? Dan moet je de oude vloer laten uitbreken voor je een nieuwe vloer legt. Dat biedt op zich enkele voordelen.

Eerst en vooral heb je zo geen last van extra opbouwhoogte. Dat betekent onder meer dat je geen aanpassingen hoeft uit te voeren aan, bijvoorbeeld, deuropeningen in de ruimte.

Daarnaast is het uitbreken van de oude vloer het ideale moment voor het plaatsen van, bijvoorbeeld, vloerisolatie of een vloerverwarming. Zo’n grondige vloerrenovatie biedt ook ruimte voor eventuele werken aan leidingen, het oplossen van vochtproblemen en het egaliseren van de ondervloer.

Vloer renoveren met of zonder breken?

Je kiest voor een vloerrenovatie met breekwerken als:

  • De oude vloer niet geschikt is (niet stabiel, niet vlak genoeg, vloerbedekking in slechte staat…)
  • Je de opbouwhoogte wil beperken 
  • Je andere werken wil laten uitvoeren aan de vloer (egaliseren, vochtbestrijding, isolatie, leidingwerken, vloerverwarming…)

De kosten voor zo’n ingrijpende vloerrenovatie liggen hoger, en de werken zijn ingrijpender en duren langer, maar je bent niet beperkt in je mogelijkheden

Wat is de beste oplossing voor jouw vloer?
Bespreek je noden en wensen met erkende vloerders
arrow Ontvang advies en offertes op maat

Zelf een vloer leggen of laten leggen door een vloerder?

Zelf een vloer leggen is goedkoper. De plaatsingskosten kunnen flink oplopen, zeker als je voor vloeren kiest waarvan de legging arbeidsintensief of technisch complex is. Door zelf aan de slag te gaan, druk je de kosten of creëer je extra budgetruimte voor duurdere vloersoorten.

Een expert inschakelen is duurder. Je mag wel rekenen op een correcte plaatsing en – niet onbelangrijk – technisch advies op maat. Daarnaast krijg je garantie op zowel de gebruikte materialen als de uitgevoerde werken, en bespaar je heel wat tijd en energie.

Zo kies je de juiste vloerspecialist:

step 1.png

Ervaring en specialisatie

Parket leggen vergt andere expertise dan een vloer gieten, en tegels leggen is nog een heel andere kwestie. Kies een vloerder die gespecialiseerd is in de vloerbedekking die jij voor ogen hebt.

step 2.png

Garanties en nazorg

Vergelijk de contractvoorwaarden en aangeboden nazorg. Is je vloerspecialist bereikbaar bij vragen en problemen na plaatsing? En wat zijn de precieze garantievoorwaarden?

step 3.png

Offertes vergelijken

Via het offerteformulier onderaan deze pagina in deel je jouw aanvraag snel en eenvoudig te delen met erkende vloerders in je buurt. Ontvang offertes, vergelijk en vind de juiste vloerder.

Hoe verlopen professionele vloerwerken? Stap voor stap

Hoe het leggen van een vloer exact werkt, hangt uiteraard af van het soort vloer. Toch verlopen de werken altijd volgens deze stappen:

1

Voorbereiding van de ondergrond

De vloerder bereidt de ondergrond voor. De oude vloer wordt, indien nodig, uitgebroken of aangepast. De ondervloer (hetzij de chape of een tussenvloer, hetzij de oude vloerbedekking) wordt geëgaliseerd. Bij chapewerken mag je rekenen op een droogtijd van 1 tot enkele weken, afhankelijk van de dikte. Die droogtijd kun je eventueel drukken door sneldrogende chape te gebruiken.

2

Plaatsing van de vloer

De expert legt de nieuwe vloer op de voorbereide ondervloer. Er zijn heel wat plaatsingstechnieken: verlijmen, vastklikken, zwevend… Elke aanpak begint met een legplan: de specialist bepaalt waar hij of zij begint met het leggen van de vloer, in welk patroon de vloerbedekking komt te liggen, en dergelijke meer.

3

Afwerking en oplevering

De expert werkt de vloer netjes af. Denk aan het plintwerk, het afkitten van eventuele voegen, en het afwerken van overgangen en drempels in de vloer. Daarna volgt een grondige reiniging en het nazicht van de vloer. Bij oplevering informeert de expert je over het nodige onderhoud en geeft hij of zij je praktische tips om de levensduur van je vloer te rekken. 

Een vloerder smeert parketlijm op een ondervloer. Links is een deel van het parket reeds gelegd. De vloerder draagt een grijze werkshort.

Veelgestelde vragen over vloer leggen

Kun je een vloer leggen in een bewoond, gemeubileerd huis?

+
Natuurlijk – maar hoe je dat het best aanpakt, verschilt van project tot project en van ruimte tot ruimte. Soms is het interessant om tijdens de werken elders te verblijven, bijvoorbeeld bij intensieve breekwerken of een lange droogtijd. Meubels moeten uiteraard tijdelijk aan de kant.

Welke vloer is het meest onderhoudsvriendelijk?

+
Keramische tegels, pvc- en gietvloeren zijn bijzonder onderhoudsvriendelijk. Houten vloeren en tapijt vergen meer onderhoud. Sommige natuursteensoorten zijn erg onderhoudsvriendelijk, andere soorten vergen wat meer zorg.

Hoeveel btw betaal je op een nieuwe vloer?

+
Is je woning ouder dan 10 jaar en laat je de vloer plaatsen door een erkend vloerder? Dan betaal je 6 procent btw op de uitgevoerde werken en het materiaal. Als je woning 10 jaar of jonger is en/of als je de vloer zelf legt, betaal je 21 procent btw.

In welke richting leg je de vloer?

+
Dat hangt af van je voorkeuren. Meestal kiest men voor een legging evenwijdig met de voornaamste lichtinval. Je vloerder adviseert je over je opties.

Wanneer mag je de nieuwe vloer belopen?

+
Dat hangt af van het soort vloer. Tapijt, laminaat en klik-pvc mag je meestal meteen of na enkele uren belopen. Verlijmd parket, keramische tegels en natuursteen kun je na 24 tot 48 uur belopen. Gietvloeren zijn na 24 à 48 klaar voor lichte belasting, maar harden pas volledig uit na 5 à 7 dagen.

Vloerwerken laten uitvoeren? Vergelijk gratis offertes van vloerders in jouw regio

Op zoek naar erkende vloerders in je buurt? Vul onderstaand offerteformulier in en deel je aanvraag snel en eenvoudig met vloerspecialisten. Je ontvangt gratis en volledig vrijblijvende offertes op maat. Verken het aanbod, vergelijk prijzen, en kies de juiste specialist voor jouw project.

Gratis offertes
Volledig vrijblijvend
Erkende vakmannen uit uw buurt
Omschrijf uw aanvraag
Beantwoord enkele korte vragen en kom in contact met betrouwbare vakspecialisten. We vragen uw adresgegevens zodat we specialisten kunnen selecteren die actief zijn in uw regio.
1*. Waar wenst u vloerwerken te laten uitvoeren?
2*. Welk type vloer wenst u?
3*. Wat is ongeveer de oppervlakte? (geschatte lengte x breedte)
4*. Heeft u ook interesse in volgende werken?
5. Beschrijving van uw project
6. Voeg foto’s en/of bijlagen toe (Optioneel)
Uploaden
Uploading…
Done!
Error! .
Uw gegevens
Aangenaam!
Gelieve uw voornaam in te voeren
Leuke naam!
Gelieve uw familienaam in te voeren
Ziet er goed uit!
Vul een geldig e-mailadres in
Perfect, klaar voor verzending!
Vul een geldig telefoonnummer in
Genoteerd!
Voer een geldig adres in
Prima!
Voer een geldige postcode in
Goed gedaan!
Voer een geldige stad in
Door uw aanvraag in te dienen, gaat u akkoord met onze algemene voorwaarden en privacybeleid.
Vloerwerken bedrijven