- De IOS-procedure laat u onbetaalde B2B-facturen invorderen zonder rechtbank, gemiddeld binnen 45 dagen en voor €150 tot €300.
- Beide partijen moeten een Belgisch ondernemingsnummer (KBO) hebben en de factuur mag niet betwist, verjaard of verbonden zijn aan een faillissement.
- Het proces-verbaal van niet-betwisting heeft dezelfde juridische kracht als een vonnis, waarmee gedwongen uitvoering mogelijk is.
- De kosten worden volledig verhaald op de schuldenaar, en slechts 1,28% van de dossiers wordt betwist.
Inhoud
Wat is de IOS-procedure? Betekenis en gerechtelijk wetboek
De IOS-procedure (Invordering van Onbetwiste Geldschulden) is een Belgische wettelijke procedure waarmee ondernemingen onbetaalde facturen van andere ondernemingen kunnen invorderen zonder tussenkomst van de rechtbank. De procedure bestaat sinds 2016 en is uitsluitend bedoeld voor B2B-relaties.
De wettelijke basis van de IOS-procedure vindt u in het Gerechtelijk Wetboek, meer bepaald in de artikelen 1394/20 tot 1394/27. Het grote voordeel is dat u via de gerechtsdeurwaarder een uitvoerbare titel kunt verkrijgen die dezelfde kracht heeft als een vonnis. Dit maakt de invordering van onbetwiste geldschulden aanzienlijk sneller en goedkoper dan de klassieke procedure voor de rechtbank.
Houd er wel rekening mee dat bij de IOS-procedure een maximum geldt van 10% van de hoofdsom voor schadebedingen en interesten, plus €40 vast invorderingsrecht.
Ontvang 1 of meerdere offertes op maat
IOS-procedure kosten: wat betaalt u in 2026?
De kosten voor een IOS-procedure liggen tussen €150 en €300, afhankelijk van de complexiteit en het factuurbedrag. Dit is aanzienlijk goedkoper dan een klassieke gerechtelijke procedure, die al snel €500 tot €2.000 of meer kan kosten. Bovendien worden de kosten van de IOS-procedure uiteindelijk verhaald op de schuldenaar.
Kostenvergelijking IOS-procedure vs. klassieke procedure:
| Kostenpost | IOS-procedure | Klassieke procedure |
|---|---|---|
| Deurwaarderskosten | € 150 – € 250 | € 300 – € 500 |
| Advocatenkosten | € 50 – € 100 | € 200 – € 500+ |
| Registratierechten | € 0 (vrijgesteld) | Variabel |
| Rechtsplegingsvergoeding | N.v.t. | € 180 – € 1.440 |
| Totaal geschat | € 150 – € 300 | € 500 – € 2.000+ |
Een rekenvoorbeeld: bij een onbetaalde factuur van €5.000 kunt u maximaal €540 aan extra kosten vorderen (€500 schadebeding + €40 invorderingsrecht).
Voorwaarden IOS-procedure: wanneer kunt u deze gebruiken?
De IOS-procedure is alleen mogelijk als aan alle voorwaarden is voldaan. De belangrijkste eis is dat zowel u als uw klant een onderneming moet zijn met een Belgisch ondernemingsnummer (KBO-nummer).
Om de IOS-procedure te starten, moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:
- Beide partijen zijn ondernemingen (ingeschreven in de KBO).
- De factuur is onbetwist (uw klant heeft niet geprotesteerd).
- De schuld vloeit voort uit een contractuele verbintenis.
- De factuur is niet verjaard.
- De schuldenaar is niet failliet verklaard.
- De schuldenaar zit niet in gerechtelijke reorganisatie.
- De schuldenaar is geen publieke overheid.
Vergelijk gratis offertes
IOS-procedure buitenland: ook voor buitenlandse ondernemingen
Sinds 2019 kunnen ook buitenlandse ondernemingen de IOS-procedure gebruiken voor het invorderen van onbetwiste geldschulden bij Belgische debiteuren. Dit geldt voor schuldeisers uit Nederland, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg, Spanje en Oostenrijk.
De voorwaarde is dat de schuldenaar een Belgisch ondernemingsnummer (KBO-nummer) heeft. De procedure verloopt identiek aan die voor Belgische schuldeisers. U schakelt een Belgische advocaat in die het dossier controleert en doorstuurt naar een gerechtsdeurwaarder.
IOS-procedure B2C: waarom niet voor particulieren?
De IOS-procedure is uitsluitend bedoeld voor B2B-relaties en kan niet worden gebruikt tegen particulieren (consumenten). Dit is een bewuste keuze van de wetgever om consumenten te beschermen tegen te snelle invorderingsprocedures.
Heeft u een vordering op een particulier?
Dan moet u de klassieke gerechtelijke procedure volgen via de vrederechter (voor vorderingen tot €5.000) of de rechtbank van eerste aanleg. Deze procedures duren langer en zijn duurder, maar bieden de consument meer rechtsbescherming.
IOS-procedure administratief verloop: de 4 stappen
De IOS-procedure verloopt in vier administratieve stappen en duurt gemiddeld 45 dagen. Dit is aanzienlijk sneller dan een klassieke gerechtelijke procedure, die vaak 6 tot 12 maanden in beslag neemt.
IOS-procedure advocaat controleert dossier
De tussenkomst van een advocaat is wettelijk verplicht bij de IOS-procedure. De advocaat treedt op als ‘eerste rechter’ en controleert of uw dossier aan alle voorwaarden voldoet. Hij gaat het onbetwiste karakter van de schuld na en stuurt vervolgens het dossier door naar een gerechtsdeurwaarder.
IOS-procedure deurwaarder stuurt aanmaning
Na ontvangst van het dossier betekent de gerechtsdeurwaarder binnen 5 werkdagen een officiële aanmaning tot betaling aan uw klant. Deze aanmaning bevat de samenstelling van het geëiste bedrag, de reactiemogelijkheden voor de schuldenaar en alle bewijsstukken. Bij de aanmaning wordt ook het wettelijke antwoordformulier gevoegd.
Reactie van de schuldenaar
Na ontvangst van de aanmaning heeft de schuldenaar één maand de tijd om te reageren. Er zijn vier mogelijkheden:
- Betalen: de procedure wordt afgerond en het dossier gesloten.
- Betwisten: de procedure stopt en u moet naar de rechtbank.
- Afbetalingsplan vragen: u als schuldeiser beslist of u hiermee akkoord gaat.
- Niet reageren: de procedure gaat automatisch verder.
Houd er rekening mee dat een gedeeltelijke betaling geldt als niet-betwisting, waardoor de procedure voor het resterende bedrag gewoon verdergaat.
Proces-verbaal en uitvoering
Als de schuldenaar na één maand niet heeft betaald en niet heeft betwist, volgt een wachttijd van 8 dagen. Daarna stelt de gerechtsdeurwaarder een proces-verbaal van niet-betwisting op. Een magistraat verklaart dit PV uitvoerbaar. Dit proces-verbaal heeft dezelfde kracht als een vonnis van de rechtbank.
Met deze uitvoerbare titel kan de gerechtsdeurwaarder overgaan tot gedwongen uitvoering, zoals beslag op goederen. In de praktijk wordt ongeveer 40% van de dossiers afgerond vóór deze uitvoeringsfase.
Verzet IOS-procedure: wat als de schuldenaar betwist?
Als de schuldenaar verzet aantekent tegen de IOS-procedure door de factuur te betwisten, stopt de procedure onmiddellijk. U moet dan alsnog naar de rechtbank via een klassieke dagvaarding. Uit cijfers van het CROS blijkt overigens dat slechts 1,28% van de IOS-dossiers wordt betwist.
De betwisting moet schriftelijk gebeuren via het antwoordformulier. De gerechtsdeurwaarder beoordeelt hierbij niet of de betwisting inhoudelijk terecht is. Zelfs een ongegronde betwisting is voldoende om de procedure te stoppen.
Voordelen en nadelen van de IOS-procedure
De IOS-procedure biedt duidelijke voordelen ten opzichte van een klassieke gerechtelijke procedure, maar kent ook een aantal beperkingen.
Voordelen van de IOS-procedure
Geen rechtbank nodig
U heeft geen tussenkomst van de rechtbank nodig. De volledige procedure verloopt via een advocaat en gerechtsdeurwaarder, wat het proces eenvoudiger en toegankelijker maakt.
Snelle doorlooptijd
De IOS-procedure duurt gemiddeld 45 dagen. Een klassieke gerechtelijke procedure neemt al snel 6 tot 12 maanden in beslag.
Lage kosten
De totale kosten liggen tussen €150 en €300, tegenover €500 tot €2.000 of meer bij een klassieke procedure.
Kosten verhaalbaar op de schuldenaar
De kosten van de IOS-procedure worden uiteindelijk verhaald op de schuldenaar. U draait er als schuldeiser dus niet zelf voor op.
Vrijgesteld van registratierechten
In tegenstelling tot een klassieke procedure bent u bij de IOS-procedure geen registratierechten verschuldigd.
Uitvoerbare titel met kracht van vonnis
Het proces-verbaal van niet-betwisting heeft dezelfde juridische kracht als een vonnis van de rechtbank. Hiermee kan de gerechtsdeurwaarder overgaan tot gedwongen uitvoering.
Nadelen van de IOS-procedure
Bij betwisting alsnog naar de rechtbank
Als de schuldenaar de factuur betwist, stopt de IOS-procedure onmiddellijk. U moet dan alsnog via een klassieke dagvaarding naar de rechtbank.
Alleen voor B2B-relaties
De procedure is uitsluitend bedoeld voor vorderingen tussen ondernemingen. Voor vorderingen op particulieren moet u de klassieke gerechtelijke weg volgen.
Maximum van 10% schadebeding
Het schadebeding is beperkt tot 10% van de hoofdsom, plus €40 vast invorderingsrecht. Bij een klassieke procedure kunt u het volledige contractuele schadebeding vorderen.
Verplichte tussenkomst van een advocaat
Een advocaat moet het dossier controleren voordat de gerechtsdeurwaarder de procedure kan opstarten. Dit is wettelijk verplicht.
Niet mogelijk bij faillissement of reorganisatie
De IOS-procedure kan niet worden opgestart als de schuldenaar failliet is verklaard of zich in een gerechtelijke reorganisatie bevindt.
Hulp nodig bij incasso? Vraag gratis offertes
Wilt u onbetaalde facturen invorderen via de IOS-procedure? De tussenkomst van een advocaat is wettelijk verplicht. Bobex brengt u gratis in contact met incasso-advocaten in uw regio. Zo vergelijkt u eenvoudig verschillende offertes.
Veelgestelde vragen over de IOS-procedure
Hieronder vindt u een overzicht van de meest gestelde vragen over de IOS-procedure in België.